آگاهی از تفاوت روغن گیربکس و واسکازین بسیار مهم است، ممکن است تصور کنید که روغن گیربکس و واسکازین دو ماده متفاوت هستند. اما در حقیقت، روغن جعبه دنده، روغن گیربکس و واسکازین، همگی نامهای مختلف برای یک نوع روغن هستند. در زبان روسی، به روغن جعبه دنده “واسکازین” گفته میشود. بنابراین، تفاوت این نامها تنها در اصطلاحات زبانی است و از نظر عملکرد، هیچ تفاوتی وجود ندارد. روغن جعبه دنده نقش بسیار مهم در خودرو ایفا میکند. نبود این روغن میتواند عملکرد صحیح خودرو را مختل کند، زیرا همه قطعات داخلی نیاز به روانکاری دارند تا از اصطکاک و خوردگی جلوگیری شود.
کلیک کنید: خرید روغن گیربکس
وظایف روغن گیربکس
هیچ تفاوت روغن گیربکس و واسکازین ندارند و فقط نام های آن متفاوت است. واسکازین یا روغن جعبه دنده نقش بسیار مهمی در خودرو ایفا میکند. این روغن به گونهای طراحی شده است که عملکرد قطعات گیربکس را بهینهسازی کند. در اینجا به وظایف اصلی روغن گیربکس اشاره میکنیم.
- روانکاری قطعات
- کمک به خنکسازی قطعات
- ضد سایش و خوردگی
- افزایش سرعت و قدرت
روغن گیربکس نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح و پایداری گیربکس خودرو دارد و بدون آن، عملکرد گیربکس و همچنین عمر مفید آن ممکن است کاهش یابد.
انواع روغنهای گیربکس و کاربردشان
برای اینکه بتوانید به صورت کامل، تفاوت روغن گیربکس و واسکازین را بررسی کنیم، نیاز است که ابتدا از انواع روغن گیربکس، آگاهی داشته باشید. روغنهای گیربکس به دو نوع اصلی تقسیم میشوند که در این مقاله به بررسی ویژگیها و عملکرد آنها خواهیم پرداخت. این دو نوع روغن شامل موارد زیر هستند.
- روغنهای گیربکس دستی (MTF – Manual Transmission Fluid): این نوع روغنها برای روانکاری قطعات دیفرانسیل و جعبهدندههای دستی استفاده میشوند. روغنهای MTF به گونهای طراحی شدهاند که بتوانند نیازهای روانکاری و حفاظت از قطعات فلزی گیربکسهای دستی را برآورده کنند.
- روغنهای گیربکس اتوماتیک (ATF – Automatic Transmission Fluid): این روغنها برای استفاده در جعبهدندهها و گیربکسهای اتوماتیک طراحی شدهاند و برای روانکاری قطعات داخلی آنها به کار میروند. روغنهای ATF دارای خواص خاصی هستند که برای عملکرد بهینه گیربکسهای اتوماتیک ضروری هستند.
قبل از استفاده از هر نوع روغن گیربکس، بهتر است به دفترچه راهنمای خودرو یا به راهنمایی تولید کننده مراجعه کنید تا اطمینان حاصل شود که روغن مناسبی برای گیربکس خودرو استفاده میشود.
کلیک کنید: انواع روغن ترمز و رنگ های آن + کاربرد روغن ترمز
تفاوتها بین گیربکس دستی و اتوماتیک
اگرچه گیربکس دستی و اتوماتیک هر دو وظیفه مشابهی در تعویض دنده، افزایش قدرت و سرعت خودرو دارند، اما در شیوه انتقال قدرت و نوع روغن مورد استفاده تفاوتهایی دارند. در ادامه به تعریف و تفاوت این دو نوع گیربکس میپردازیم.
- گیربکس دستی: در گیربکسهای دستی، راننده باید دنده را به صورت دستی تعویض کند. این نوع گیربکسها از روغن MTF برای روانکاری و عملکرد بهینه استفاده میکنند. روغن MTF باید بتواند در برابر فشارهای زیاد مقاومت کند و از سایش قطعات جلوگیری کند.
- گیربکس اتوماتیک: در گیربکسهای اتوماتیک، تعویض دنده به صورت خودکار انجام میشود و نیازی به مداخله راننده نیست. این گیربکسها از روغن ATF استفاده میکنند که علاوه بر روانکاری، باید ویژگیهای خاصی مانند پایداری حرارتی و قابلیت انتقال حرارت بالا داشته باشد.
در نتیجه، انتخاب نوع مناسب روغن گیربکس بر اساس نوع گیربکس خودرو (دستی یا اتوماتیک) بسیار مهم است تا عملکرد بهینه و طول عمر قطعات داخلی گیربکس تضمین شود.
ویژگیهای روغن گیربکس
ویژگیهای روغن گیربکس بسیار مهم هستند و باید با دقت انتخاب شوند تا عملکرد بهینه و طول عمر مفید گیربکس خودرو حفظ شود. برخی از این ویژگیها عبارتند از:
ویسکوزیته یا گرانروی: یکی از مهمترین ویژگیهای روغن دنده، گرانروی آن است. روغن دنده نسبت به روغن موتور غلظت بیشتری دارد. این غلظت بالا به دلیل نیاز به روانکاری مناسب دندهها است. روغن دنده باید بهگونهای باشد که بتواند تمامی نیرو و فشار وارد بر دندهها را جذب کند و تمام سیستم را به طور کامل پوشش دهد.
مقاومت در برابر حرارتهای بالا: یکی دیگر از ویژگیهای ضروری روغن دنده، مقاومت در برابر حرارت است. این خاصیت برای سلامتی قطعات مهم است، زیرا تماس دندهها با یکدیگر باعث تولید حرارت میشود. اگر این حرارت کنترل نشود، میتواند به قطعات آسیب برساند. بنابراین، روغن دنده باید طوری طراحی شود که نقطه جوش بالایی داشته باشد و بتواند حرارت را از دندهها منتقل کند.
مقاومت در برابر فشار بالا: گیربکسهای دستی خودرو به گونهای طراحی شدهاند که دندهها در معرض فشار بالایی قرار دارند. روغن دنده باید بتواند این فشار را تحمل کند و در برابر آن مقاومت نشان دهد. اگر روغن دنده نتواند این فشار را تحمل کند، دندهها دچار خوردگی و ساییدگی میشوند و به مرور زمان از بین میروند. برای اطمینان از اینکه روغن دنده در مقابل فشار بالا پایداری خود را حفظ کند، میتوان به آن مکملهای EP (Extreme Pressure) و افزودنیهای ضد ساییدگی (Antiwear Additives) اضافه کرد.
انتخاب روغن گیربکس با ویژگیهای مناسب و تطابق با نیازهای خودرو و شرایط کاری آن از اهمیت بالایی برخوردار است تا عملکرد گیربکس بهینه باشد و زمان بین دورههای تعمیرات به حداقل رسیده و عمر مفید گیربکس افزایش یابد. مجموعه ما ایران پیت لین دارنده انواع روغن موتور اورجینال است و شما میتوانید با خیالی راحت، خریدی مطمئن را انجام دهید.
سوالات متداول
- چه نوع روغن گیربکسی باید برای خودرویم استفاده کنم؟
انتخاب نوع مناسب روغن گیربکس بستگی به نوع گیربکس خودرو دارد. برای گیربکسهای دستی از روغن MTF و برای گیربکسهای اتوماتیک از روغن ATF استفاده میشود. بهتر است به توصیههای سازنده خودرو توجه کنید.
- چه تفاوتی بین MTF و ATF وجود دارد؟
روغن MTF برای گیربکسهای دستی طراحی شده و دارای ویسکوزیته بالا و مقاومت در برابر فشار است. روغن ATF برای گیربکسهای اتوماتیک طراحی شده و علاوه بر روانکاری، باید ویژگیهایی مانند پایداری حرارتی و قابلیت انتقال حرارت داشته باشد.
- چرا ویسکوزیته روغن گیربکس مهم است؟
ویسکوزیته یا گرانروی روغن گیربکس باید به گونهای باشد که بتواند نیرو و فشار وارد بر دندهها را جذب کرده و عملکرد روان آنها را تضمین کند. روغن با ویسکوزیته مناسب میتواند از سایش و خوردگی قطعات جلوگیری کرده و طول عمر گیربکس را افزایش دهد.
کلام پایانی
در پایان، میتوان گفت که تفاوت روغن گیربکس و واسکازین، علیرغم تفاوت در نامها، هر دو نقش حیاتی در روانکاری و حفاظت از قطعات متحرک در سیستمهای انتقال قدرت خودروها ایفا میکنند. فرق روغن گیربکس و واسکازین بیشتر در ویژگیهای شیمیایی، ویسکوزیته و کاربردهای خاص آنها نهفته است.
روغنهای گیربکس دستی باید دارای ویسکوزیته بالا و مقاومت در برابر فشار باشند، در حالی که روغنهای گیربکس اتوماتیک باید علاوه بر روانکاری، ویژگیهای خاصی مانند پایداری حرارتی و قابلیت انتقال حرارت داشته باشند. بنابراین، انتخاب نوع مناسب روغن برای گیربکس خودرو بسیار مهم است و میتواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد و طول عمر قطعات داخلی خودرو داشته باشد.
